ZALOGUJ SIĘ REJESTRACJA

Usłysz wszystkie odcienie dźwięków

Jak sprawdzić, czy dziecko dobrze słyszy? A A A

Narząd słuchu już od wczesnych lat życia każdego z nas jest przystosowany do odbierania wielu różnorakich wrażeń dźwiękowych. Juz w łonie matki płód reaguje na głośne dźwięki - można  to zauważyć  obserwując zmianę rytmu czynności jego serca czy wzmożoną ruchliwość.

W okresie noworodkowym dziecko również reaguje na głośne dźwięki otoczenia tzw. odruchem bezwarunkowym (np. mruży lub zaciska powieki, budzeni się ze snu).

Aby sprawdzić czy noworodek prawidłowo reaguje i odbiera dźwięki, najlepiej dokonac badania w 3 - 5 dniu jego życia. Bodziec dźwiękowy, który zastosujemy powinien mieć natężenie 70 - 80 decybeli. Trzeba przy tym wyłączyć działanie innych bodźców, w tym mechanucznych lub wzrokowych.

 

Uszkodzenie słuchu u noworodka można wykryć za pomocą badań przesiewowych, które wykonywane są w szpitalu już w drugiej dobie życia dziecka. Badanie przesiewowe nie jest traktowane jako badanie diagnostycze, co oznacza, że na jego podstawie nie można postawić rozpoznania (czyli jednoznacznie stwierdzić istnienia choroby). Wynik dodatni oznacza tylko, że prawdopodobieństwo choroby u dizecka jest większe niż u osób, które przeszły test prawidłowo. Aby z całą pewnością potwierdzić lub wykluczyć chorobę, badany z nieprawidłowym wynikiem badania przesiewowego powinien być poddany szczegółowym badaniom diagnostycznym w specjalistycznym ośrodku.

Dziecko kilkumiesięczne będzie reagowało na dźwięki cichsze - ok. 40 decybeli (brzęk łyżeczki pocieranej o brzeg kubka, dźwięk grzechotki, odgłos kroków, szelest miętego papierka czy celofanu). Niezwykle ważna jest obserwacja dziecka podczas badania - powinno ono reagować, kiedy wchodzicie do pokoju lub kiedy usłyszy dźwięk z innego pomieszczenia.

Najważniejsze dla rozwoju mowy dziecka jest pierwsze 6 miesięcy życia. Jeśli dziecko nie jest zaliczane do grupy tzw. zwiększonego ryzyka (czyli do tej, w której wady słuchu występują genetycznie) ciężko jest rozpoznać u niego ubytek słuchu, bowiem wokalizacja w pierwszym półroczu życia niemowlęcia występuje zarówno u niemowląt z uszkodzonym słuchem i dobrze słyszących - jednym słowem - jest niezależna od słyszenia. Niemowlę  w tym okresie wydaje różne dźwięki zwane głużeniem lub gruchaniem - jest to czynność odruchowa, więc może nie budzić niepokoju rodziców fakt, że dziecko nie reaguje na głośniejsze dźwięki.

Niepokój może pojawić się dopiero wówczas, gdy dziecko zaczyna gaworzyć, czyli naśladować dźwięki z otoczenia. Dziecko z uszkodzonym słuchem może wówczas być zbyt hałaśliwe lub zbyt milczące.

Zdecydowanie trudniej wcześniej zdiagnozować niedosłuchu dzieci niewielkim ubytkiem słuchu. Jedyna szansą na wczesne rozpoznanie takich uszkodzeń słuchu są zatem badania przesiewowe, najlepiej wykonane jeszcze na oddziale noworodkowym.

Pod koniec 1. roku życia zdrowe dziecko słyszące zaczyna wypowiadać pierwsze słowa. Uczy się naśladować mowę, by w końcu samo zacząć mówić. Jeżeli jego słuch jest uszkodzony i niemowlę nie odbiera otaczających go dźwięków, dźwięków mowy lub odbiera je tylko w ograniczonym zakresie, jego spontaniczny rozwój mowy może w ogóle nie nastąpić. 

Etapy w rozwoju słuchu człowieka:

  • Życie płodowe - płód ludzki zaczyna słyszeć już od 20. tygodnia ciąży. W trakcie ciąży słuch ten rozwija się i dojrzewa. Płód jest w stanie usłyszeć dźwięki dochodzące spoza ciała matki - lepiej słyszy dźwięki o niskich częstotliwościach niż dźwięki o wysokich częstotliwościach.
  • 0 - 4 miesiąc życia - niemowlę gwałtownie reaguje na nagłe lub głośne dźwięki. W tym okrese dziecko zaczyna lokalizować dźwięki -  kieruje w ich stronę wzrok lub zwraca się do nich całym ciałem lub glową.
  • Od 3 - 6 miesiąca życia - dziecko jest bardzo zainteresowane różnymi dźwiękami. Eksperymentuje z wydobywaniem własnych dźwięków. Wydaje się rozpoznawać znajome głosy. Zaczyna się okres głużenia (gruchania) - powstają dźwięki gardłowe, zbliżone do samogłosek. Należy pamiętać, że głużą wszystkie dzieci - zarówno te słyszące i niesłyszące. Jeżeli zauważysz, że  Twoje dziecko dłużej głuży, koniecznie zbadaj jego słuch. Warto przysłuchiwać sie głużeniu dziecka - niemowlę słyszące będzie bawiło się tym, co słyszy, będzie aktywne w "produkcji" różnych dźwięków; głużenie dziecka niesłyszącego będzie monotonne.
  • Od 6 - 9 miesiąca życia - zaczyna sięokres gaworzenia. Gaworzenie to naśladowanie dźwięków z otoczenia i dźwięków wydawanych przez samo dziecko. Gawozrenie zalicza się do dźwięków artykułowanych, w których "produkcji"coraz większy udział bierze język i jama ustna. Różnica pomiędzy niemowlętami w przechodzeniu z etapu głużenia do gaworzenia może wynosić do 3 miesięcy.
  • Od 9 miesiąca życia do 1,5 roku dziecko wchodzi w etap wyrazu (wypowiedzi jednowyrazowej). Najczęściej potrafi już używać około 20 słów i rozumie około 50. Rozumie również wypowiedzi skierowane do niego. Jeżeli słuch dziecka na tym etapie jego rozwoju budzi nasz niepokój, należy jak najszybciej udac się do specjalisty.

Im później rozpoznamy ubytek słuchu u dziecka, tym większa szkoda dla rozwoju jego mowy, rozumienia, rozwoju intelektualnego i psychicznego!!!

Jakie badania  słuchu (orientacyjnie) wykonanuje się u dzieci?

  1. Audiometria płodowa - badanie reakcji tętna płodu na bodźce dźwiękowe.
  2. Audiometria odruchowa - wybudzanie dziecka ze snu przy zastosowaniu delikatnych bodźców szumowych o dobranym natężeniu i częstotliwości (przy czym próg wybudzania z płytkiego snu wynosi 55 dB, z głębokiego - 70-75 dB).
  3. Sprawdzanie reakcji noworodka i niemowlęcia na bodziec akustyczny - reakcja na grające instrumenty, brzęk naczyń itp.
  4. Audiometria tonalna - jest stosowana powyżej 4 r.ż.